Vay mua nhà ở xã hội: Đã “chốt” lãi suất nhưng vẫn chưa bố trí vốn?

FunnyLand tổng hợp – Thời gian qua, việc phối hợp giữa các bộ ngành vẫn chưa chặt chẽ, sát sao nên hiện vẫn chưa có nguồn vốn để cho người dân vay mua nhà ở, cũng như doanh nghiệp không thể thực hiện chính sách nhà ở xã hội như đã đề ra…

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ quy định mức lãi suất cho vay mua nhà ở xã hội là 5%/năm (theo Quyết định 255/TTg có hiệu lực từ 4/3/2019). Nhiều ý kiến cho rằng, mức lãi suất này sẽ giúp làm giảm áp lực về tài chính, tạo điều kiện cho người thu nhập thấp có cơ hội an cư, song điều quan trọng là phải có nguồn để cho vay.

Theo số liệu tổng hợp của Bộ Xây dựng, nhu cầu nhà ở xã hội toàn quốc giai đoạn từ 2011-2020 là khoảng 440.000 căn hộ. Trong đó, TP.HCM khoảng 134.000 căn, Hà Nội 110.000 căn, Bình Dương 41.250 căn. Đến nay, cả nước chỉ mới thực hiện được khoảng 30% kế hoạch đã đề ra.

Nhu cầu nhà ở rất lớn

Theo thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM, TP có khoảng 476.158 hộ trên tổng 2.029.202 hộ gia đình (chiếm tỷ lệ 23,46%) chưa có nhà ở. Trong đó có khoảng 20.000 hộ gia đình cán bộ công chức, viên chức; 300.000 hộ gia đình tương ứng khoảng 1.214.000 người nhập cư; 156.000 hộ gia đình thu nhập thấp.

Đại diện Sở chia sẻ: “Kết quả thực hiện nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng nhu cầu lớn về nhà ở trên địa bàn, vẫn còn không ít các khó khăn, hạn chế trong quá trình triển khai. Bên cạnh khó khăn về quỹ đất, nguồn vốn để cấp bù lãi suất cho các tổ chức tín dụng để cho vay thực hiện chính sách nhà ở xã hội đến nay vẫn chưa được bố trí”.

Về thực trạng này, ông Nguyễn Vân Nam, Phó giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng cũng cho biết: Do tình hình nguồn vốn ngân sách khó khăn nên hiện TP có chủ trương kêu gọi các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, nhằm phục vụ nhu cầu nhà ở cho người dân có thu nhập thấp theo chương trình phát triển nhà ở TP.

“Tuy vậy, việc đầu tư nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngoài ngân sách rất khó khăn. Các doanh nghiệp không đủ nguồn vốn để thực hiện dự án, tiến độ triển khai các dự án còn chậm. Việc vay vốn ưu đãi để thực hiện dự án nhà ở xã hội gặp không ít khó khăn. Đây là một số trở ngại cho việc đầu tư phát triển nhà ở xã hội”, ông Nam cho biết.

Thiếu vốn là trở ngại lớn nhất

“Nguồn vốn kích thích, hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp khu vực đô thị đã được quy định khá đầy đủ (Luật Nhà ở 2014, NĐ số 100/CP, Thông tư 20 hướng dẫn Nghị định số 100/CP). Trong đó, đã giao Ngân hàng Chính sách xã hội và 4 ngân hàng thương mại cổ phần do Nhà nước chi phối cho người dân và doanh nghiệp vay vốn ưu đãi với lãi suất không cao hơn 50% lãi suất thương mại cùng thời điểm”, ông Nguyễn Trần Nam, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho biết.

Ông Nam nhấn mạnh, Thủ tướng đã có các quyết định quy định lãi suất hỗ trợ cho vay mua nhà ở xã hội năm 2019 là 5%/ Ngân hàng Nhà nước cũng đã có Thông tư số 25 hướng dẫn thực hiện. Song do sự phối hợp giữa các bộ ngành thời gian qua chưa tốt nên hiện chưa có nguồn vốn cho người dân cũng như doanh nghiệp vay.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) cũng chia sẻ đến nay, Nhà nước gần như chưa bố trí được nguồn ngân sách để thực hiện chính sách nhà ở xã hội. Các ngân hàng thương mại được Ngân hàng nhà nước chỉ định cũng chưa thể tham gia thực hiện chính sách cho vay mua nhà ở xã hội do chưa được tái cấp vốn ngân sách nhà nước.

Được biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có văn bản gửi Chính phủ về phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 đối với phần vốn còn lại, đồng ý bổ sung 2.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách xã hội, trong đó dành một phần khoảng 1.260 tỷ đồng để thực hiện chính sách nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, thực tế đa số các đối tượng thụ hưởng nhà ở xã hội chưa được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi do nhu cầu quá lớn. Việc tiếp cận vốn cho vay mua nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội gặp vướng mắc là do căn hộ nhà ở xã hội thường đã bị chủ đầu tư thế chấp ngân hàng, trong lúc Ngân hàng Chính sách xã hội chưa được phép cho chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội vay.

“Do đó đã dẫn đến tình trạng nhiều chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội đang xây dựng dở dang không được tiếp tục vay để hoàn thành dự án. Mặt khác, nhiều người vay mua nhà ở xã hội nhưng chưa được nhận nhà trong năm 2016 không còn được tiếp tục hưởng vay ưu đãi, phải chuyển sang vay thương mại. Cả chủ đầu tư dự án và người vay mua nhà ở xã hội gặp rất nhiều khó khăn”, ông Châu nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, HoREA kiến nghị Quốc hội bổ sung “Chương trình thực hiện chính sách nhà ở xã hội” vào Điều 7 Nghị quyết số 1023 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về “Các chương trình mục tiêu”, bao gồm 21 danh mục được ưu tiên sử dụng vốn ngân sách đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, bố trí khoản chi ngân sách thực hiện chính sách nhà ở xã hội hàng năm tùy theo khả năng ngân sách, trước hết là năm 2019, để Chính phủ có căn cứ thực hiện.

Trước mắt, đối với khoản chi ngân sách 1.260 tỷ đồng, Hiệp hội đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước xem xét, phân bổ nguồn vốn ngân sách cho cả 4 tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước chỉ định, gồm có Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank. Đó là những ngân hàng chủ lực đã tham gia thực hiện chính sách cho vay ưu đãi các đối tượng thụ hưởng nhà ở xã hội theo Nghị quyết 02/CP của Chính phủ, chứ không phải chỉ có Ngân hàng Chính sách xã hội.

Tin tổng hợp